Roma logo
فهرست بستن
Language English
هشت گام توسعه مهارت های رهبری

هشت گام توسعه مهارت های رهبری

دکتر حسین گایینی دکتر حسین گایینی
5دقیقه
18 بهمن 1403

در اینجا می‌خواهیم ببینیم چگونه می‌توان مهارت‌های رهبری را توسعه داد:

1. باید بدانیدهدف چه شکلی دارد.

صدها کتاب در بازار وجود دارد که همه ادعا دارند رازهای رهبری یا مدیریت عالی را معرفی می‌کنند. همه اینها ترسناک، سردرگم کننده، و گاهی متناقض به نظر می‌رسند. پس یک رهبر الهام‌بخش باید چه‌کار کند؟ به همین خاطر به عنوان یک کارشناس و متخصص (کسی که مسئول توسعه رهبری در یک سازمان است) بسیار مهم است که خیلی شفاف، شایستگی‌های کلیدی رهبری که برای موفقیت در کسب و کار درحال حاضر و برای آینده لازم هستند را مشخص کنید (سری مقالات مدیر در نقش کوچ به شما کمک خواهند کرد تا دیدگاه تازه‌ای در این زمینه کسب کنید).
مدل‌های تحقیقاتی متعددی برای انتخاب وجود دارند. از این رو نیازی نیست از همان خشت اول شروع کنید. من متوجه شدم که بهتر است اول از همه استراتژی و الزامات رهبری شرکت خود را بشناسید، یک مدل شایستگی اولیه بسازید و بعد از مدیرعامل و مدیران اجرایی ارشد و همچنین دیگر ذی‌نفعان بخواهید این مدل را تایید کنند. اگر شما هم یک رهبر الهام‌بخش هستید که مدل شرکتی ندارید بهتر است که رهبران موفق در شرکتتان را مورد توجه قرار دهید. با آن‌ها صحبت کنید، از آن‌ها بپرسید چگونه موفق شده‌اند و بعد کتاب‌های خوب را مکمل این اطلاعات کنید.

2.آگاه باشید که در چه فاصله‌ای از هدفتان ایستاده‌اید – درخواست بازخورد بدهید.

اگر به یک ارزیابی ۳۶۰ درجه دسترسی داشته باشید، این ابزار یک روش عالی برای گردآوری بازخورد محرمانه درباره مهارت‌های رهبری تان است. بهتر است این ارزیابی براساس مدل رهبری شرکتتان باشد. همچنین می‌توانید از همکاران مورد اعتماد خود درخواست بازخورد مداوم بدهید. اگر مورد خاصی وجود دارد که سعی دارید ارتقاء دهید، مانند مهارت شنیدن ، می‌توانید از مدیرتان و یا یک کُوچ درخواست کنید شما را مشاهده کرده و در مورد آن مهارت بازخورد ارائه کند.
درحالی‌که بازخورد یکی از قدرتمندترین منابع توسعه فردی و حرفه‌ای است، متاسفانه معمولا نادیده گرفته می‌شود. اول از همه اینکه، مدیران خیلی در این کار مهارت ندارند. در واقع اغلب افراد برای ارائه بازخورد احساس خوشایندی ندارند. این مسئله در کنار واکنش عاطفی و احساسی طبیعی ما نسبت به بازخورد (بجنگ یا فرار کن) باعث می‌شود بازخورد چندانی دریافت نکنیم. هر چه در سازمان رتبه بالاتری داشته باشیم شرایط بدتر می‌شود (به آن سندرم “تنهایی در اوج” می‌گویند).

3. برای توسعه یک دلیل و چرا داشته باشید و با انگیزه باشید.

اگر کسی خودش نخواهد، پیشرفت برای او غیرممکن خواهد بود. انگیزه درونی نوعی نیروی محرک است— این بخش معمولا میان افراد موفق و بلندپرواز مشکلی نیست— برای آنها ارتقاء مهارت‌های رهبری کلید موفقیت محسوب می‌شود. در مورد دیگران تبدیل شدن به یک رهبر بزرگ یک فراخوان و بخشی از یک زندگی هدف-محور است.

4. دقیق و شفاف باشید.

طرح‌های توسعه زیادی دیده‌ام که مثلا در آن‌ها گفته شده،: “ارتقاء مهارت‌های رهبری” یا “تبدیل شدن به یک رهبر خوب”. این‌ها نیت خوبی دارند اما اگر هدف توسعه واقعی باشد، هیچ ارزشی ندارند. شما باید کنکاش کرده و مهارت‌ها‌ و رفتارهایی را مشخص کنید که اگر بهبود یابند تاثیر قابل توجهی بر بهبود عملکرد شما به عنوان یک رهبر خواهند داشت. و البته در کنار کشف نقاط قوت، شناسایی نقاط قابل بهبود هم اهمیت دارند.

5. یک برنامه آماده کنید و آن را بنویسید.

تحقیقات شفاف و روشن است: افرادی که برای خود هدف تعیین می‌کنند، موفق‌تر از کسانی هستند که چنین نمی‌کنند و چه بهتر که این اهداف دقیق و صریح و شفاف را بنویسید. طرح توسعه فردی (IDP) مخصوص به خودتان را آماده کنید. این‌کار را انجام دهید. شما سزاوارش هستید.

6. با هر روش یادگیری موجود همه نیازها را برطرف کنید.

شاید برای نیازهای بزرگ، تغییر شغل می‌تواند بهترین چاره (و قدرتمندترین) پیشرفت و توسعه باشد. از سویی دیگر، پیگیر پروژه‌هایی باشید که به شما در ارتقای مهارت‌های لازم کمک می‌کند. برای مثال اگر سعی دارید شنونده خوبی باشید، پروژه‌هایی را شروع کنید که در آن کارشناس موضوعی نباشید. بنابراین می‌توانید تمرین کنید تا به حرف‌های دیگران گوش کنید.

از دیگران (متخصصان، منتورها وکُوچ‌ها)، از دوره‌های آموزشی و کتاب‌ها یاد بگیرید. هر کاری که انجام می‌دهید دقت کنید که حتما خودتان را به چالش بکشید. اگر یک طرح توسعه مطمئن و قدرتمند داشته باشی، حتی فکر کردن به آن هم شما را می‌ترساند. باید ریسک‌پذیر باشید. این همان “شور توسعه” است که تاثیرگذارترین تغییرات رفتاری را موجب می‌شود.

7. میان همه اینها همبستگی و معنا ایجاد کنید.

درباره آنچه انجام داده‌اید، آنچه خوانده‌اید و آنچه یاد گرفته‌اید فکر کنید. این درس‌ها چه بودند؟ به بخش ثابت این مجموعه باید چه چیزی اضافه کنید؟ چه چیزی را باید کنار بگذارید؟ درباره خودتان چه یاد گرفتید؟ پیشنهاد می‌کنم یک کُوچ یا منتور معتمد داشته باشید تا در این موقعیت‌ها در کنار شما باشد.

8. در پایان، حس“چالاکی در یادگیری” را در خودتان پرورش دهید.

به تازگی یک تحقیق نشان داده که چالاکی و تداوم در یادگیری مهمترین شاخص در موفقیت رهبری است. کنجکاو باشید، از تجارب جدید استقبال کنید، چیزهای جدید را امتحان کنید و از مواجهه با چیزهای جدید و ناشناخته به خودتان افتخار کنید. پس مهارت یادگیری را یاد بگیرید و از این سفر لذت ببرید!

دکتر حسین گایینی

مهندسی مکانیک، MBA و DBA در دانشگاه تهران کوچ حرفه ای، مدرس و تسهیلگر مهارتهای نرم ، مشاور مدیریت، هم بنیانگذار کیفکو و بنیانگذار و مدیرعامل با کی کوچ، مترجم و نویسنده

تا کی باید منتظر روشن‌شدن آینده ماند؟

18 آبان 1405
5دقیقه

در بسیاری از سازمان‌ها، بخصوص این روزها، جمله‌ای آشنا بارها تکرار می‌شود: «فعلاً صبر کنیم تا شرایط روشن شود.» پروژه‌ای که قرار بود آغاز شود، متوقف می‌شود. تصمیمی درباره توسعه کسب‌وکار به تعویق می‌افتد. بازطراحی یک فرایند مهم از دستور کار خارج می‌شود. برنامه جانشین‌پروری کنار گذاشته می‌شود. توسعه مدیران و کارکنان به زمانی نامعلوم موکول می‌شود. برای هرکدام هم دلیلی وجود دارد: وضعیت اقتصادی نامطمئن است، تحولات سیاسی قابل پیش‌بینی نیست، منابع مالی محدود شده‌اند و معلوم نیست چند ماه دیگر چه اتفاقی خواهد افتاد. این دلایل لزوماً غیرمنطقی نیستند. در شرایط تهدید، حفظ نقدینگی، کاهش تعهدات برگشت‌ناپذیر و پرهیز از ریسک‌های غیرضروری می‌تواند برای بقای سازمان حیاتی باشد. اما پرسشی وجود دارد که کمتر مطرح می‌شود: اگر شرایط به این زودی روشن نشود، سازمان تا چه زمانی قرار است منتظر بماند؟ و پرسشی مهم‌تر: آیا سازمانی که برای حفظ خود، توسعه قابلیت‌هایش را متوقف می‌کند، واقعاً در حال محافظت از آینده خویش است؟

دکتر حمیدرضا جعفری

دکتر حمیدرضا جعفری

دکترای حرفه ای پزشکی، MBA مدیریت عمومی دانشگاه تهران و MBA مدیریت استراتژیک بازاریابی سازمان مدیریت صنعتی، فعال و مشاور ارشد در صنعت سلامت، مدرس و تسهیلگر مهارتهای نرم و مدرس و مشاور حوزه رهبری و مدیریت، مدرس بازاریابی، کوچ حرفه ای، مترجم، بنیانگذار و مدیرعامل روما

چرا بعضی سازمان‌ها اشتباهات خود را تکرار می‌کنند؟

13 آبان 1405
5دقیقه

جلسه بررسی عملکرد به پایان رسیده است. مدیران درباره دلایل شکست یک پروژه گفت‌وگو کرده‌اند. تقریباً همه بر سر مشکلات اصلی توافق دارند: برآوردهای اولیه بیش از اندازه خوش‌بینانه بوده، اطلاعات مهم دیر به دست تصمیم‌گیرندگان رسیده، هماهنگی میان واحدها به‌درستی انجام نشده و هشدارهای اولیه نیز جدی گرفته نشده‌اند. گزارش نهایی تهیه می‌شود. درس‌آموخته‌ها ثبت می‌شوند. اقدام‌های اصلاحی پیشنهاد می‌شوند و جلسه با این توافق به پایان می‌رسد که در پروژه بعدی، اشتباهات گذشته تکرار نخواهند شد. چند ماه بعد، پروژه دیگری آغاز می‌شود؛ با همان برآوردهای خوش‌بینانه، همان تأخیر در انتقال اطلاعات و همان تصمیم‌هایی که زمانی گرفته می‌شوند که دیگر فرصت چندانی برای اصلاح مسیر باقی نمانده است. این روایت فرضی، موقعیتی آشنا را به تصویر می‌کشد: سازمانی که می‌تواند اشتباهات خود را به‌خوبی توضیح دهد، اما ظاهراً نمی‌تواند از تکرار آن‌ها جلوگیری کند. شاید مسئله در نگاه نخست، ضعف حافظه سازمانی به نظر برسد. اما اگر گزارش‌ها وجود دارند، افراد مشکلات را به خاطر می‌آورند و حتی بر سر ضرورت اصلاح توافق دارند، چرا رفتار سازمان تغییر نمی‌کند؟ آیا ممکن است سازمان‌ها چیزی را بدانند، بی‌آنکه واقعاً آن را آموخته باشند؟

دکتر حمیدرضا جعفری

دکتر حمیدرضا جعفری

دکترای حرفه ای پزشکی، MBA مدیریت عمومی دانشگاه تهران و MBA مدیریت استراتژیک بازاریابی سازمان مدیریت صنعتی، فعال و مشاور ارشد در صنعت سلامت، مدرس و تسهیلگر مهارتهای نرم و مدرس و مشاور حوزه رهبری و مدیریت، مدرس بازاریابی، کوچ حرفه ای، مترجم، بنیانگذار و مدیرعامل روما

وقتی عدد، جای واقعیت را می‌گیرد

04 آبان 1405
5دقیقه

اعداد یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناخت و اداره سازمان‌اند. اما هیچ شاخصی، به‌تنهایی، معادل تمام واقعیتی نیست که قرار است درباره آن به ما اطلاعات بدهد. شاخص‌ها به ما کمک می‌کنند ببینیم؛ اما هم‌زمان تعیین می‌کنند به چه چیزهایی بیشتر توجه کنیم. هدف‌ها می‌توانند عملکرد را بهبود دهند؛ اما می‌توانند رفتارهایی ایجاد کنند که به بهترشدن عدد بیش از بهترشدن نتیجه اهمیت می‌دهند. و مدیران، اگر مراقب نباشند، ممکن است در سازمانی زندگی کنند که گزارش‌های آن روزبه‌روز بهتر می‌شوند، درحالی‌که فاصله‌شان با تجربه واقعی کارکنان و مشتریان بیشتر می‌شود. مسئله این نیست که از اندازه‌گیری دست بکشیم. مسئله این است که فراموش نکنیم چرا اندازه‌گیری را آغاز کردیم. ما شاخص‌ها را ساختیم تا واقعیت را بهتر بفهمیم؛ نه اینکه واقعیت را وادار کنیم شبیه شاخص‌های ما شود. در این مقاله مبسوط به این موضوع پرداخته شده است.

دکتر حمیدرضا جعفری

دکتر حمیدرضا جعفری

دکترای حرفه ای پزشکی، MBA مدیریت عمومی دانشگاه تهران و MBA مدیریت استراتژیک بازاریابی سازمان مدیریت صنعتی، فعال و مشاور ارشد در صنعت سلامت، مدرس و تسهیلگر مهارتهای نرم و مدرس و مشاور حوزه رهبری و مدیریت، مدرس بازاریابی، کوچ حرفه ای، مترجم، بنیانگذار و مدیرعامل روما

چرا آدم‌ها آنچه را می‌دانند، نمی‌گویند؟

27 مهر 1405
5دقیقه

تصور کنید در جلسه‌ای مدیریتی، تصمیمی مهم در حال شکل‌گیری است. گزارش‌ها ارائه شده‌اند، گزینه‌ها بررسی شده‌اند و مدیر جلسه می‌پرسد: "کسی نظر دیگری ندارد؟" چند ثانیه سکوت برقرار می‌شود. کسی مخالفت نمی‌کند. تصمیم نهایی می‌شود و جلسه پایان می‌یابد. اما بیرون از اتاق، گفت‌وگوها تازه آغاز می‌شوند. یکی می‌گوید از ابتدا می‌دانسته زمان‌بندی پروژه واقع‌بینانه نیست. دیگری نگران پیامدهای تصمیم برای مشتریان بوده است. نفر سوم به تجربه‌ای مشابه اشاره می‌کند که چند سال پیش به شکست انجامیده بود. هیچ‌کدام از این اطلاعات در جلسه مطرح نشده‌اند. مسئله این نیست که سازمان اطلاعات کافی نداشته است. اطلاعات وجود داشته، اما در لحظه‌ای که می‌توانسته بر تصمیم اثر بگذارد، وارد گفت‌وگو نشده است. اینجا با یکی از پدیده‌های مهم و درعین‌حال کمتر دیده‌شده زندگی سازمانی روبه‌رو هستیم: سکوت سازمانی (Organizational Silence). سکوتی که گاهی با توافق اشتباه گرفته می‌شود، گاهی نشانه احترام به سلسله‌مراتب تلقی می‌شود و گاهی آن‌قدر عادی است که دیگر کسی متوجه حضورش نمی‌شود. پرسش اصلی این مقاله آن نیست که چرا بعضی کارکنان کم‌حرف‌اند. پرسش مهم‌تر این است: چه اتفاقی در یک سازمان می‌افتد که افراد، با وجود داشتن اطلاعات، نگرانی‌ها یا پیشنهادهای مهم، تصمیم می‌گیرند آنها را مطرح نکنند؟

دکتر حمیدرضا جعفری

دکتر حمیدرضا جعفری

دکترای حرفه ای پزشکی، MBA مدیریت عمومی دانشگاه تهران و MBA مدیریت استراتژیک بازاریابی سازمان مدیریت صنعتی، فعال و مشاور ارشد در صنعت سلامت، مدرس و تسهیلگر مهارتهای نرم و مدرس و مشاور حوزه رهبری و مدیریت، مدرس بازاریابی، کوچ حرفه ای، مترجم، بنیانگذار و مدیرعامل روما

رشد و توسعه فردی مسیری است که با همراهی و هدایت حرفه‌ای معنا پیدا می‌کند. در گروه روما، ما با بیش از یک دهه تجربه در حوزه آموزش، مشاوره، کوچینگ،برگزاری رویداد و ارائه محتوا همراه شما در این مسیر هستیم.